Το φαινόμενο του βατράχου

Τι θα γινόταν αν κάποιος γνώριζε ότι το να είναι ντροπαλός ή ο «καλός» στους άλλους, είναι απλά μία «ετικέτα» που του την έβαλαν οι άλλοι; Θα τον έκανε αυτό να αλλάξει;

Για το «μέσο Γιάννη», του είναι ευκολότερο να κρατήσει ένα ρόλο που του έχει δοθεί ή τον «κρατάει» χρόνια (ας πούμε του καλού παιδιού), παρά να αποφασίσει να αλλάξει, γιατί αυτό απαιτεί προσπάθεια και φυσικά θέληση (γι’αυτό και πολλοί δεν πρόκειται ποτέ να πετύχουν στο να μπορέσουν να αλλάξουν/βελτιωθούν, γιατί το μυαλό τους αρνείται να αλλάξει).

Αν υποθέσουμε ότι το μυαλό μας είναι σαν ελατήριο, πηγαίνει μέχρι ένα σημείο. Αν αποφασίσουμε να το τανύσουμε περισσότερο, θα φοβηθούμε ότι μπορεί να σπάσει. Αν όμως επιμείνουμε και περάσουμε τα όρια του, αυτό θα παραμείνει εκεί, δεν θα επιστρέψει πίσω στην αρχική του θέση και αυτό είναι το καλό με την αυτό βελτίωση, ότι θα μείνει μέσα σου ότι και αν κάνεις.

Το μυαλό δεν ξεχωρίζει το καλό από το κακό (δεν εννοώ τους κινδύνους). Ωστόσο «ξέρει» καλά πως να «κολλήσει» ή να εθιστεί σε κάτι. Για παράδειγμα, το μυαλό δεν ξέρει ότι τα ναρκωτικά είναι κακό για την υγεία (ή και την ζωή) κάποιου, αλλά ξέρει ότι αισθάνεται/νιώθει καλά όταν τα παίρνει.
Έτσι επίσης δεν ξέρει ότι είναι κακό (για τον άντρα) να είναι ντροπαλός σε μια γυναίκα ή να μην θέλει να φλερτάρει, αλλά ξέρει ότι είναι καλά να είσαι ασφαλής. Αφού «βλέπει» ότι το να μιλάς σε μια γυναίκα σε κάνει να ταράζεσαι και να έχεις ταχυκαρδία, άρα πρέπει αυτό να ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ.

Γιατί ισχύει αυτό;
Το συγκεκριμένο λέγεται και νόμος της συνέπειας.

Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, οι άνθρωποι τείνουν να είναι συνεπείς ή «κολλημένοι» σε κάτι, μόνο όταν το έχουν κάνει ήδη ή έχουν ενεργήσει γι’αυτό. Με λίγα λόγια, όταν κάποιος έχει πάρει μια απόφαση ή στάση για κάτι, θα κάνει ότι είναι δυνατόν να παραμείνει εκεί και να το δικαιολογήσει κιόλας στους άλλους.

Παράδειγμα
-Όταν κάποιος θέλει να μπει σε μια ομάδα ή τμήμα ατόμων, θα είναι πιο πολύ κολλημένος σε αυτό όταν περάσει κάποια τεστ εισαγωγής του, από τι αν δεν τα περάσει και μπει έτσι «χύμα.
-Οι άνθρωποι ακολουθούν ένα κόμμα καλύτερα, αν κάνουν κάτι γι’ αυτό. Γι’αυτό και οι κονκάρδες και τα σημαιάκια έχουν σημασία για μερικούς.

Πολλές φορές, έχω ακούσει από πολλά άτομα που έτυχε να γνωρίσω προτάσεις όπως «δεν μπορώ να το κάνω», «ντρέπομαι», «δεν είναι το στυλ μου αυτό» κτλ. Το να δέχονται τον εαυτό τους «ντροπαλό» κλπ είναι μια ετικέτα που τους την έχουν «κολλήσει» άλλοι και είναι ηλίθιο κάποιος να προτιμά να την κρατήσει, από το να αλλάξει προς το καλύτερο.

Αν γνωρίζετε το παραμύθι «Η Πριγκίπισσα και ο Βάτραχος», θα θυμάστε ότι ήταν ένας πρίγκηπας και μια μάγισσα τον έκανε βάτραχο και τελικά επέστρεψε στην αρχική του μορφή, όταν τον φίλησε μια πριγκίπισσα (αν δεν το γνωρίζεις, η Disney δουλεύει για εσένα).

Μπορεί να είναι παραμύθι, ωστόσο έχει βαθύτερο νόημα. Όπως και στο παραμύθι, η μάγισσα είπε τον πρίγκηπα είσαι βάτραχος, έτσι και στην ζωή μας είμαστε ότι μας λένε να είμαστε (δεν έγιναν άλλωστε και λίγα παρόμοια -σχεδόν- πειράματα ελέγχου του νου, που σημαίνει ότι μπορεί να ελεγχθεί κανείς, ωστόσο οι Κινέζοι ήταν οι αυθεντίες στην πλύση εγκεφάλου. Αν διαβάσεις, θα καταλάβεις ότι ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει «μυαλά» εύκολα χωρίς την θέληση του).

Αν παράδειγμα είσαι «καλός» και ήσυχος, πιθανών να είσαι έτσι, επειδή από μικρό σου έλεγαν ότι «εσύ είσαι καλό παιδί, δεν πρέπει να κάνεις έτσι», ενώ αν είσαι ντροπαλός μπορεί να οφείλεται στο ότι σου έλεγαν ότι «είσαι ντροπαλός» ή «ο Γιάννης είναι ντροπαλό παιδί».

Παράδειγμα
-Οι μητέρες λένε «μην λες έτσι, εσύ είσαι ντροπαλό/καλό παιδί»
-Οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους να κάνουν το ίδιο επάγγελμα με τους ίδιους
-Οι μητέρες θέλουν τα παιδιά τους να είναι «καλά παιδιά» με τις γυναίκες
-Οι πατεράδες μας θέλουν να γίνουμε καλοί αθλητές και αν δεν τα καταφέρουμε είμαστε «κότες» ή ότι άλλο μας πουν.

Έτσι λοιπόν μας δίνουν «ρόλους». «Ντροπαλός», «Geek», «καλλιτέχνης», «αθλητής» ή ακόμη και «παίχτης» μας δίνονται από μικρές ηλικίες. Και όταν μας το πουν και το δεχτούμε, το μυαλό ξεκινά την διαδικασία να φέρεται έτσι.

Αν κάποιος θεωρήσει ότι είναι καλό παιδί, θα κάνει τα πάντα να δείχνει ότι δεν ενδιαφέρεται για τις γυναίκες μπροστά στους γονείς του.
Αν κάποιος θεωρηθεί σαν «κότα» ας πούμε στο μπάσκετ, θα κάνει τα πάντα να δώσει την μπάλα αλλού, ειδικά σε δύσκολες καταστάσεις που απαιτούν κάποιον πιο «τολμηρό».
Αν κάποιος θεωρηθεί ντροπαλός, θα κάνει τα πάντα να αποφεύγει κοινωνικές συναναστροφές με αγνώστους.

Θα πρέπει να κρατηθείς δυνατός και να μην επηρεάζεσαι από τους άλλους. Να κρατήσεις την δική σου ιδέα για τον εαυτό σου και να γράφεις το τι σου λένε οι άλλοι.

Ωστόσο ιδέες που είναι χρόνια, θέλει καιρό, υπομονή και πολύ προσπάθεια να αλλάξουν.Ευτυχώς όμως μπορούν να αλλάξουν, με τις κατάλληλες ασκήσεις (πιθανών να αναφερθώ σε μερικές σε άλλο θέμα).