Φόβος. Τι είναι αλήθεια και γιατί μας επηρεάζει;

Ποια είναι η κυριότερη αιτία που εμποδίζει έναν άντρα να κάνει κάποια κίνηση προς μια γυναίκα; Σε τι αναφέρονται οι περισσότεροι; Στο φόβο.

Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα, το οποίο στην ουσία ενεργοποιείτε όταν κάποιος κίνδυνος βάζει σε απειλή κάποιον, ώστε να σώσει την ζωή του.

Τα χαρακτηριστικά του είναι κυρίως χλομάδα στο πρόσωπο, ταχυκαρδία, ρίγος, ιδρώτας, ανάγκη για ούρηση (σου έχει τύχει να θέλεις να πας τουαλέτα, όταν πρόκειται να πλησιάσεις κάποια; ) και σε μερικές περιπτώσεις αλλαγή φωνής και αδυναμία ομιλίας.

Ωστόσο, είναι κακό να φοβάσαι; Τι φταίει γι’αυτό;

Δες αυτό το video από το AnimePlanet, όπου ένας τύπος φοβάται τους σκύλους και πως κάνει.

Πως ξεκίνησε ο φόβος αυτός; Δεν μας τον έχουν διδάξει, άρα κάπως «τρύπωσε» μέσα μας. Θα το εξηγήσω με απλό τρόπο παρακάτω.

Φαντάσου λοιπόν ότι είσαι κάπου πριν από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια και περπατάς να βρεις τροφή. Ξαφνικά βλέπεις να σε κοιτάει μια τίγρης, έτοιμη να σου επιτεθεί.

Σε αυτό το σημείο, ενεργοποιείτε ένας μηχανισμός, ο οποίος παρεμβάλει το όλο σου «κύκλωμα», «ζυγίζει» την κατάσταση, ώστε να υπολογίσει αν θα μπορούσες να νικήσεις και εκείνο αποφασίζει τι θα κάνεις. Αυτό λέγεται αντίδραση μάχης ή φυγής (fight or flight).

Στην περίπτωση της τίγρης λοιπόν, το σύστημα αυτό, δεν θα σε άφηνε να την χαϊδέψεις και να την ταΐσεις, ούτε να δεις τι ωραία που γυαλίζει το τρίχωμα της στον ήλιο. Στην ουσία, είναι το αρχαιότερο μέρος του μυαλού μας και παρεμβάλει τα πάντα, ώστε να σε σώσει (το αναφέρω γενικά, δεν χρειάζεται πιστεύω να αναλύσω όλο το θέμα «ανατομία του εγκεφάλου»).

Αυτό αναπτύχτηκε, σύμφωνα με τους ερευνητές, με τα χρόνια και όχι αμέσως, με του πάτησε το πόδι του ο άνθρωπος στην γη.
Βασικά, όπως διάβασα παλιότερα σε ένα βιβλίο, αναφερόταν ότι οι ικανοί παρέμεναν και πολεμούσαν, αλλά οι περισσότεροι κατέληγαν μεζές για την τίγρη και με τον καιρό μάθαιναν να την… κάνουν από τους κινδύνους. Άλλωστε, χάρη σε αυτό το αίσθημα, είμαστε σήμερα εδώ και τα λέμε.

Χιουμοριστικά σκίτσα πάνω στην αντίδραση μάχης ή φυγής (fight-or-flight). Στο δεξί σκίτσο δείχνεται πώς σε κατάσταση άμεσου κινδύνου ο άνθρωπος μπορεί να «ξεπεράσει» τις δυνάμεις του (Οι εικόνες είναι από εδώ).

Τώρα θα μου πεις, εγώ δεν θα βρω τίγρη μπροστά μου, άρα γιατί νιώθω τα ίδια όταν πάω να κάνω κάτι απλό, πχ να μιλήσω ανάμεσα σε πολύ κόσμο ή να πλησιάσω μια πολύ όμορφη κοπέλα;

Αυτός ο φόβος αναπτύχτηκε με τα χρόνια, κυρίως στις μικρές αποικίες. Αν κανείς αποτύχαινε όταν πλησίαζε/φλέρταρε κάποια, τότε «σημαδεύονταν» ως ο «περίεργος, μακρυά του» από τις υπόλοιπες γυναίκες. Οπότε, θα έπρεπε κανείς να ήταν απόλυτα σίγουρος, προτού κάνει την κίνηση του.
Αυτό, με τον καιρό, πέρασε σε όλους μας. Ωστόσο, αυτή είναι και η αιτία που οι γυναίκες φοβούνται να μην τις «σημαδέψουν» ως πουτ@νες, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα.

Άρα, τι με συμβουλεύεις να κάνω, θα με ρωτήσεις.
Καταρχάς, θα πρέπει να καταλάβεις ότι ο φόβος είναι έμφυτος. Δεν μπορείς να τον «σβήσεις» έτσι απλά. Πάντα θα είναι μέσα σου. Το μόνο που μπορείς να κάνεις, είναι να τον δεχτείς.

Normal fear protects us; abnormal fear paralyses us.
Normal fear motivates us to improve our individual and collective welfare;
Abnormal fear constantly poisons and distorts our inner lives.
Our problem is not to be rid of fear but, rather to harness and master it. – Martin Luther King, Jr.

Βασικά, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείς να κάνεις. Από ασκήσεις για το… μυαλό στο σπίτι σου, μέχρι και ασκήσεις έξω, σε πραγματικό κόσμο. Για το θέμα μυαλό, θα κάνω άλλη φορά ένα θέμα μόνο με ασκήσεις.

Αλλά για τώρα, θα σου πω ένα απλό τρικ, να σε βοηθήσω.
Λοιπόν, ας πούμε ότι θέλεις να πλησιάσεις μια κοπέλα. Η σκέψη ότι θα πας, ενεργοποιεί τον μηχανισμό που αναφέρω παραπάνω. Γιατί συμβαίνει αυτό, έχω γράψει παλιότερα, δηλαδή το υποσυνείδητο είναι «τυφλό», οπότε δεν ξέρει πραγματικά ότι δεν κινδυνεύεις.
Οπότε, υποθετικά, δες παρακάτω τι παίζει:
Θέλεις να πας σε μια να την γνωρίσεις. Είναι όμορφη και έχει παρέα.
Το μυαλό σου το βλέπει σαν κίνδυνο και εμφανίζει τα σημάδια που αναφέρω παραπάνω. Εσύ τα νιώθεις τα σημάδια αυτά, τα δίνεις σημασία, καταλαβαίνεις ότι φοβάσαι.
Σκέφτεσαι ότι θα σε απορρίψει, θα σε βρίσει ή θα σου την πουν οι φίλες της. Με το που σκέφτεσαι κάτι που έχει να κάνει με τον φόβο λοιπόν, αμέσως «ταΐζεις» τον φόβο, με αποτέλεσμα να δυναμώνει.
Άρα, φοβάσαι -> δίνεις σημασία στα σημάδια -> σκέφτεσαι κάτι που προκαλεί πάλι φόβο (πχ απόρριψη) -> φοβάσαι περισσότερο -> δεν κάνεις καμία κίνηση.
Αυτός είναι ένας κύκλος που πέφτουν μέσα οι περισσότεροι και φυσικά τους μπλοκάρει. Όπως βλέπεις, ο ίδιος μας ο εαυτός, μας μπλοκάρει. Οι ψυχολόγοι το ονομάζουν αυτό το φαινόμενο Paradoxical intention.

Αυτό λοιπόν που μπορείς να κάνεις, την επόμενη φορά που θα δεις μια κοπέλα και θελήσεις να την πλησιάσεις, είναι να πεις στον εαυτό σου ότι θα πας για να σε απορρίψει. Πες κάτι απέξω σου (όχι δυνατά, αλλά σιγανά) «για να δω σε πόση ώρα θα με απορρίψει» και κάποια άλλη φορά πες «για να δω, θα με απορρίψει σε λιγότερο από 1 λεπτό?»

Αυτό το είχα ανακαλύψει τυχαία, όταν ένας φίλος μου δεν μπορούσε να πλησιάσει μια γυναικοπαρέα. Του είπα, να πάει πρώτα σε μια άλλη παρέα, ώστε να μην χαλάσει την ευκαιρία του με αυτή που του άρεσε πραγματικά και να κάνει κάτι επίτηδες, ώστε να τον διώξει. Αυτό που του τόνισα, ήταν όταν τις πλησιάζει, να σκέφτεται συνεχώς τι να πει για να τον… διώξουν. Αυτό το έκανα, για να του κρατάει το συνειδητό του μέρος απασχολημένο, ώστε να μην του μπαίνουν «περίεργες» ιδέες και «ταΐζει» τον φόβο του, χειροτερεύοντας τον.

Αυτό το τρικ, θα απενεργοποιήσει τον μηχανισμό που σε μπλοκάρει, αφού στην ουσία δεν έχεις πλέων να φοβηθείς τίποτα, αφού θέλεις επίτηδες να απορριφθείς, εκτός αν τώρα φοβηθείς ότι δεν πρόκειται να σε… απορρίψει.

Αν το δεις για παιχνίδι, θα καταλάβεις ότι στην ουσία δεν έχεις να φοβηθείς για κάτι, γυναίκες είναι, όχι… τίγρεις :).

Καλή τύχη.