Το πείραμα του Solomon Asch

Έχω αναφέρει και παλιότερα (βλέπε πείραμα του B.F. Skinner) σχετικά με το θέμα του πως μπορούν να μας περάσουν ιδέες κάποιοι, που εμείς ναι μεν θα τις απορρίπταμε, αλλά τελικά τις δεχόμαστε έπειτα από κοινωνική «πίεση». Δείτε παρακάτω ένα πείραμα για το πως η κοινωνία μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές μας και τις απόψεις μας.

Ο Solomon Asch, Αμερικανός ψυχολόγος, πρωτοπόρος στην κοινωνική ψυχολογία, έκανε το εξής πείραμα (γνωστό και ως «Asch Paradigm»). Έβαλε σε μια αίθουσα μερικούς ανθρώπους, από τους οποίους μόνον ένας ήταν το «πείραμα» (στο πρώτο video, αυτός με την άσπρη μπλούζα, ενώ στο 2ο αυτός με το κόκκινο πουκάμισο) και οι άλλοι ήταν «βαλτοί» του ερευνητή, να λένε τους αριθμούς που ταιριάζουν με τις γραμμές που βλέπουν σε διάφορες κάρτες. Φυσικά οι «βαλτοί» έλεγαν πότε αλήθεια και πότε ψέματα, με αποτέλεσμα ο «άσχετος» να θέλει να πει αυτό που βλέπει και φυσικά είναι το σωστό, αλλά τελικά «υποκύπτει» στην άποψη/γνώμη των πολλών και λέει και αυτός ότι και οι υπόλοιποι.

Το συμπέρασμα του Solomon Asch ήταν ότι ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι δεν συμμορφώνονται σε κάτι λάθος, εντούτοις το δέχονται σαν σωστό όταν περιβάλλονται από ανθρώπους που συμφωνούν ότι αυτό είναι σωστό.
Σε μια παραλλαγή του πειράματος του, ζήτησε από το «πειραματόζωο» να γράφει τις απαντήσεις από το να τις λέει φωναχτά. Εκεί ο Asch παρατήρησε ότι απάντησε σε όλες σωστά, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι όταν δεν τον έβλεπαν οι υπόλοιποι, είχε λιγότερη «πίεση» στο τι θα απαντήσει.

Αυτό το πείραμα του Asch, μας δείχνει ότι οι άνθρωποι αρνούνται τα ίδια τους τα μάτια, επηρεασμένοι από τους άλλους, καθώς επίσης ότι φοβούνται τον κοινωνικό «αποκλεισμό» ή απόρριψη, σε περίπτωση που πάνε «κόντρα» στους υπολοίπους ή δεν κάνουμε ότι και οι άλλοι. Αυτό ονομάζεται «κανονιστική συμμόρφωση» (ή κανονιστική κοινωνική επιρροή) και τρανό παράδειγμα είναι το κάπνισμα ή η χρήση ναρκωτικών, επειδή το «κάνει» και η παρέα και θα είναι κάποιος ο «ξενέρωτος», αν δεν το κάνει και αυτός.

Προσέξτε στα παρακάτω video, πως η κοινή άποψη επηρεάζει τις αποφάσεις στους ανθρώπους.