Το πείραμα του Milgram

Συνεχίζω τις αναφορές σε εξαίρετα πειράματα που παρακολουθούν την συμπεριφορά και την ψυχολογία του ανθρώπου και αυτήν την φορά θα αναφέρω ένα ιδιαίτερα εξαιρετικό πείραμα που αναλύει το πόσο βίαιος μπορεί να γίνει ο άνθρωπος, κάτω από τις «ευλογιές» μιας «αυθεντίας», το πείραμα του Milgram (ή το πείραμα υπακοής & υποταγής).

Ο Stanley Milgram, ψυχολόγος, έκανε έρευνες σχετικά με την βίαιη συμπεριφορά των ανθρώπων, ως αποτέλεσμα συμμόρφωσης στην εξουσία.
Σκοπός του Milgram ήταν να ελέγχει κατά πόσο οι εντολές από κάποιον ανώτερο, θα μπορούσαν να επηρεάσουν κάποιον ο οποίος μπορεί στην ζωή του να ήταν ένας φιλήσυχος και ειρηνικός άνθρωπος.
Το πείραμα του, ανοίγει κυριολεκτικά τα «μάτια» και μάλιστα γνώρισε μεγάλη δημοσιότητα.

Για να γίνει το πείραμα του, ζητήθηκε μέσω αγγελίας άτομα με σκοπό να συμμετάσχουν σε ένα «πείραμα». Σε όσους επιλέχτηκαν, τους πληροφόρησαν ότι σκοπός του πειράματος ήταν να διερευνηθούν οι επιπτώσεις της τιμωρίας της μάθησης.
Το πείραμα αποτελούνταν από έναν μαθητή, έναν ερευνητή και έναν δάσκαλο. Σε κάθε δοκιμή, ο δάσκαλος και ο ερευνητής ήταν μαζί, ενώ ο μαθητής σε μια άλλη αίθουσα.

Milgram_Experiment_v2

Φυσικά το μεγαλύτερο μέρος του πειράματος ήταν στημένο, αφού μόνο οι «δάσκαλοι», οι συμμετέχοντες δηλαδή ήταν πραγματικοί. Οι «ερευνητές» και οι «μαθητές» ήταν ηθοποιοί.
Ο ρόλος του δασκάλου ήταν να «τιμωρεί» τον μαθητή κάθε φορά που έκανε λάθος, υποβάλλοντας τον σε ηλεκτροσόκ, το οποίο ο δάσκαλος ανέβαζε σταδιακά την ένταση του,ξεκινώντας από τα 15V και φτάνοντας μέχρι τα 450V! Πάνω από κάθε ένδειξη της τάσης αναγραφόταν ένας χαρακτηρισμός: «ελαφρύ σοκ» στα 15V, φτάνοντας σε σοκ «εξαιρετικής έντασης» στα 315V, «κίνδυνος: πάρα πολύ ισχυρό σοκ» στα 375V, ενώ στα 450V υπήρχε απλά ο χαρακτηρισμός «ΧΧΧ».

Αυτό που δεν γνώριζε ο «δάσκαλος» ήταν ότι ο «μαθητής» δεν λάμβανε κανένα ηλεκτροσόκ, καθώς επίσης οι κραυγές «φόβου» που άκουγε μετά από κάθε ηλεκτροσόκ, ήταν ηχογραφημένες.
Προς τις δυνατές εντάσεις, ο «μαθητής» δεν έκανε κανέναν ήχο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί να λιποθύμησε ή να πέθανε.

Στα video που ακολουθούν, όπου είναι μια μοντέρνα έκδοση του πειράματος (το αυθεντικό πείραμα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1961), δείτε πως «αθώοι» πολίτες (με βάση το πως δείχνουν), μπορούν εύκολα να κάνουν κακό ή και να σκοτώσουν κάποιον συνάνθρωπο τους, κάτω από τις εντολές οποιοδήποτε «ειδικού» ή ανωτέρου, χωρίς να γνωρίζουν τι ρόλο «παίζει» αυτός ο ανώτερος.

Δείτε επίσης πως οι γυναίκες το κάνουν με πλήρη «απάθεια», ενώ όπως θα αναφέρει και ο ερευνητής, οι 9 στους 12 έφτασαν μέχρι το τέλος (!) του πειράματος, δηλαδή στη θανατηφόρα ένταση.
Σημειώστε ότι κανείς δεν τους αναγκάζει, απλά ο ερευνητής τους παροτρύνει, λέγοντας τους:
1.Παρακαλώ συνεχίστε
2.Το πείραμα απαιτεί να συνεχίσετε
3.Είναι απολύτως σημαντικό να συνεχίσετε
4.Δεν έχετε άλλη επιλογή, πρέπει να συνεχίσετε