Μαργαρίνη και trans λιπαρά

Τελευταία γίνονται πολλές αναφορές για την μαργαρίνη την επίδραση της στην υγεία μας. Για την μαργαρίνη οι απόψεις διίστανται κατά πόσο κάνει κακό ή όχι στην υγεία μας και κατά πόσο είναι καλύτερη ή όχι από το βούτυρο.

Για παράδειγμα, το site της unilever αναφέρει σε γενικές γραμμές ότι η μαργαρίνη είναι καλύτερη από το βούτυρο και μόνο κακό δεν κάνει στην υγεία μας, με «σύμμαχο» το site health.in.gr, όπου πάνω κάτω λέει τα ίδια, ενώ από την άλλη υπάρχουν κάποιες αναρτήσεις όπου αναφέρουν την μαργαρίνη ως «πλαστικό». Ας δούμε όμως τι πραγματικά ισχύει και ποιος έχει δίκιο.

Για να δούμε όμως τι ισχύει, θα πρέπει να δούμε τι ακριβώς είναι τα λιπαρά που περιέχονται στην μαργαρίνη. Σε γενικές γραμμές η διατροφή μας περιλαμβάνει πολλά από τα λεγόμενα «trans λιπαρά» (ή υδρογονοποιημένα λιπαρά), τα οποία προκαλούν μπόλικα προβλήματα στην υγεία μας. Τι είναι ακριβώς αυτά τα υδρογονοποιημένα λιπαρά;

Για να μπορέσουν να κάνουν το έλαιο πιο σταθερό, του προσθέτουν ένα μόριο υδρογόνου στον πυρήνα του. Στην ουσία τροποποιούν το μόριο του ελαίου προσθέτοντας το μόριο υδρογόνου και αλλάζουν έτσι την δομή του, κάνοντας το επικίνδυνο για την υγεία αφού πλέον είναι άγνωστο για το σώμα. Ένα προϊόν που είναι σε αυτήν την κατηγορία, είναι και η μαργαρίνη η οποία θα πρέπει να αποφεύγεται.

Μερικά από τα προβλήματα που προκαλούν τα λιπαρά αυτά είναι:
-Προβλήματα στην ινσουλίνη (αντίσταση), οδηγώντας έτσι σε αύξηση του βάρους
-Προβλήματα στην λεπτίνη (αντίσταση), η οποία ελέγχει την πείνα.
-Έχουν συνδεθεί με αλλεργίες, ενώ η υπερκατανάλωση τους μπορεί να προκαλέσει καρκίνο.
-Νέα έρευνα έδειξε ότι τα χημικά που περιέχονται στην μαργαρίνη μπορούν να επηρεάσουν την διάθεση σου.
-Αυξάνουν την κακή χοληστερόλη (lowdensity lipoprotein) και μειώνουν την καλή (highdensity lipoprotein). ¹
-Αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων.
-Αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη.

Μόλις καταναλώσεις trans -υδρογονοποιημένα- λιπαρά, αυτά μπαίνουν στα κύτταρα σου και επιδρούν στην ικανότητα επικοινωνίας των κυττάρων με τις ορμόνες, αφού το σώμα δεν μπορεί να αναγνωρίσει όπως είπαμε την δομή τους. Όταν λοιπόν τα κύτταρα δεν μπορούν να επικοινωνήσουν, η ζάχαρη και ότι άλλο καταναλώσεις παραμένει στο αίμα για μεγαλύτερο διάστημα από το κανονικό, επειδή τα κύτταρα δεν «ακούνε» τις ανάλογες ορμόνες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το πάγκρεας να στείλει περισσότερη ινσουλίνη για να διορθώσει το πρόβλημα. Η παραπάνω ινσουλίνη, από την οποία επειδή δεν κάνεις σωστή διατροφή έχεις κάποια αντίσταση, τώρα τα βρίσκει «σκούρα» και όταν πολύ ινσουλίνη βρίσκεται στο αίμα σου για μεγάλο χρονικό διάστημα, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε αύξηση βάρους, κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη, καρδιακά προβλήματα και καρκίνο.

Στην Αμερική (και στην Ευρώπη), ένα προϊόν που περιέχει κάτω από 5γρ trans λιπαρών, μπορεί να γράφει στην ετικέτα του ότι περιέχει 0γρ trans λιπαρών, κάνοντας την αναζήτηση προϊόντων χωρίς trans λιπαρά δύσκολη, κάτι που ισχύει και για την μαργαρίνη. Τελευταία κυκλοφορούν προϊόντα με την ένδειξη «partially hydrogenated oil» που πρέπει επίσης να αποφεύγονται, αφού περιέχουν trans λιπαρά, έστω και σε μικρές ποσότητες.

Παρακάτω είναι μερικές ανακρίβειες που γράφονται συχνά:
-Η μαργαρίνη είναι υγιεινή, το βούτυρο όχι. Πλέον έρευνες δείχνουν ότι ισχύει το αντίθετο.
-Το να τρως κορεσμένα λιπαρά προκαλεί καρδιακά προβλήματα και καρκίνο. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι τα κορεσμένα λιπαρά δεν έχουν καμία σχέση με αυτές τις παθήσεις.[1,2,3,4]
-Τα υδρογονοποιημένα φυτικά λιπαρά, όπως της σόγιας, είναι υγιεινά. Έρευνες δείχνουν ότι τα υδρογονοποιημένα λιπαρά περιέχουν trans λιπαρά τα οποία μπορεί να φράξουν τις αρτηρίες και να συμβάλουν στην ανάπτυξη καρκίνου. [1,2]

Η μαργαρίνη μπορεί να φτιάχνεται από φυτικά έλαια, αλλά υπάρχουν και μαργαρίνες που περιέχουν trans λιπαρά. Ακόμη και να «διαφημίζουν» τα έλαια αυτά σαν «φυτικά», στην ουσία φτιάχνονται με ειδικές χημικές κατεργασίες στα εργαστήρια. Εκτός αν πιστεύεις ότι βάζουν κάποια λεκάνη κάτω από το φυτό και αυτό στάζει το λάδι του, το μαζεύουν με προσοχή και σου το δίνουν έτσι «φυσικό» να το καταναλώσεις. Το μόνο λάδι που είναι φυσικό είναι το ελαιόλαδο και αυτό γιατί απλά πιέζουν την ελιά για να βγει το λάδι. Όλα τα άλλα «φυτικά έλαια» φτιάχνονται με χημικές διεργασίες.

Από την άλλη το βούτυρο φτιάχνεται από ζωικά λιπαρά και είναι πιο υγιεινό, αφού περιέχει βιταμίνες, κορεσμένα λιπαρά, τα οποία είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία του εγκεφάλου καθώς επίσης και φυσικά συστατικά με αντιοξειδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες.

Εφόσον η μαργαρίνη είναι αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής σας (που δεν θα έπρεπε κανονικά), θα πρέπει να αναζητάτε μαργαρίνη χωρίς trans λιπαρά. Αλλιώς, επιλέξτε το βούτυρο και να έχετε έτσι το κεφάλι σας ήσυχο. Αλλά είναι τουλάχιστον αστείο να συγκρίνουμε κάτι που φτιάχνεται με φυσικό τρόπο (βούτυρο) και καταναλώνεται για πολλές δεκάδες χρόνια, με κάτι που είναι εργαστηριακά φτιαγμένο.