Οι παθήσεις του προστάτη και οι θεραπείες τους

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τις παθήσεις του προστάτη, οι οποίες ταλαιπωρούν πολλούς άντρες, ενώ δεν είναι και λίγοι αυτοί που δέχονται και λάθος διάγνωση (και συνεπώς και θεραπεία) από τους γιατρούς.

Ο προστάτης είναι ένα μικρός αδένας, σε σχήμα καρυδιού, ο οποίος περιέχει μικρούς μυς ώστε να βοηθά το σπέρμα να αποβάλλεται κατά την εκσπερμάτωση. Ο προστάτης επίσης περιβάλει και την ουρήθρα, γιαυτό και υπάρχουν δυσκολίες κατά την ούρηση όταν υπάρχουν προβλήματα με τον προστάτη.

Οι παθήσεις του προστάτη ταλαιπωρούν πολλούς άντρες παγκοσμίως. Πάνω από το 50% στην Αμερική και Αγγλία έχουν παρουσιάσει κάποια πάθηση του προστάτη, ενώ ο καρκίνος του προστάτη ευθύνεται για χιλιάδες θανάτους παγκοσμίως.

Οι παθήσεις του προστάτη είναι

Καλοήθης διόγκωση ή υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ)
(Χρόνια) Προστατίτιδα
Καρκίνος του προστάτη

Τα προηγούμενα χρόνια επικρατούσε η ιδέα ότι η διυδροτεστοστερόνη (dihydrotestosterone – DHT) ευθύνεται για τις παθήσεις του προστάτη, αλλά τελικά όπως θα δούμε και παρακάτω, δεν ισχύει. Επίσης θα δούμε τα συμπτώματα των παθήσεων, πως μπορείς να καταλάβεις αν και τι πάθηση έχεις και το κυριότερο, τι μπορείς να κάνεις.

(Χρόνια) Προστατίτιδα

Η προστατίτιδα είναι μια πάθηση του προστάτη και εκδηλώνεται όταν κάποιο μικρόβιο εισβάλει στον αδένα. Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες και αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια.

Τα συμπτώματα της, είναι παρόμοιο με αυτά της Καλοήθης υπερπλασίας του προστάτη, γιαυτό και πολλοί τις μπερδεύουν. Μάλιστα η χρόνια προστατίτιδα, είναι η «αγαπημένη» πάθηση των γιατρών, αφού όταν δεν μπορούν να εντοπίσουν το πρόβλημα που ταλαιπωρεί κάποιον, θεωρούν ότι ο ασθενής πάσχει από χρόνια προστατίτιδα και του χορηγούν τα αντιβιοτικά. Αν έχετε τα παρακάτω συμπτώματα, τότε θα πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον γιατρό για να σας δώσει τα κατάλληλα αντιβιοτικά.

Τα συμπτώματα της προστατίτιδας είναι ¹:
-Συχνουρία
-Δυσκολία στην ούρηση ή ακόμη και αδυναμία έναρξης της
-Τσούξιμο κατά την ούρηση και κατά την εκσπερμάτιση.
-Υψηλός πυρετός (μέχρι και 40 βαθμούς) που συνοδεύεται από ρίγος.
-Πόνος ή ενοχλήσεις στους όρχεις.
-Πόνος στην περιοχή της κοιλιάς ή χαμηλά πίσω στη μέση.
-Αίμα στα ούρα
-Αδυναμία στύσης

Καλοήθης διόγκωση ή υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ)

Η πιο συνηθισμένη πάθηση του προστάτη, η οποία συναντάτε κυρίως σε ηλικιωμένους. Ο προστάτης μεγαλώνει κατά την διάρκεια ζωής του άντρα, αλλά είναι ανεξάρτητη από τον καρκίνο, δηλαδή δεν θα μετατραπεί κάποια στιγμή σε καρκίνο (γιαυτό και ονομάζεται καλοήθης).

Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ)

Στα συμπτώματα της ΚΥΠ είναι κυρίως η αδυναμία ούρησης, επειδή ο προστάτης μεγαλώνει σε μέγεθος και πιέζει την ουρήθρα. Στα συμπτώματα έχουμε:
-Συχνουρία
-Δυσκολία στην ούρηση ή ακόμη και αδυναμία έναρξης της
-Τσούξιμο κατά την ούρηση και κατά την εκσπερμάτιση.
-Η ουροδόχος κύστη παραμένει γεμάτη, παρά την ούρηση
-Νυχτουρία (συχνοουρία κατά την διάρκεια της νύχτας)
-Ακράτεια

Με τον καιρό τα προβλήματα αυτά ενδέχεται να χειροτερέψουν, καθώς αρχίζει να χάνει την ελαστικότητα της η κύστη, εφόσον δεν αδειάζει σωστά και παραμένουν ούρα μέσα της. Επίσης ο προστάτης συνεχίζει να μεγαλώνει και μπορεί να φτάσει σχεδόν το μέγεθος ενός πορτοκαλιού (επίπεδο 4).

Από την άλλη, ο καρκίνος του προστάτη, τουλάχιστον στην αρχή έχει τα ίδια συμπτώματα με αυτά της ΚΥΠ. Στην συνέχεια, τα συμπτώματα χειροτερεύουν και εμφανίζεται αίμα στα ούρα, χάσιμο βάρους, αδυναμία και πόνο στα οστά. Όπως κάθε μορφή καρκίνου, έτσι και ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να εξαπλωθεί και σε άλλα σημεία του σώματος και να επιφέρει τον θάνατο. Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλες μορφές, ο καρκίνος του προστάτη συνήθως μεγαλώνει με αργό ρυθμό.

PSA και άλλες εξετάσεις

Το PSA (prostate-specific antigen) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη και επειδή βρίσκεται στο αίμα, χρησιμοποιείται για τις εξετάσεις του προστάτη. Αυξημένα επίπεδα PSA σημαίνει καρκίνο σε ένα 70% των περιπτώσεων, αν και ανεβαίνουν και σε άλλες παθήσεις του προστάτη (ΚΥΠ και προστατίτιδα).

Τα φυσιολογικά επίπεδα του PSA είναι κοντά στο 0, ενώ κατά την ΚΥΠ τα επίπεδα είναι περίπου 4 ng/ml. Όταν τα επίπεδα του PSA υπερβούν τα 10 ng/ml, ειδικά τα 20, τότε υπάρχει ενδεχόμενο ύπαρξης καρκίνου ² ³.

Άλλες εξετάσεις είναι ο έλεγχος του προστάτη με υπερήχους ή δακτυλική εξέταση.

Τεστοστερόνη, DHT και οιστρογόνα

Για πολύ καιρό η DHT, η ορμόνη που παράγεται από την τεστοστερόνη, θεωρούνταν υπεύθυνη για την ΚΥΠ και αυτό γιατί επειδή η τεστοστερόνη όταν μπει στον προστάτη, μετατρέπεται σε DHT λόγω των αναλόγων υποδοχέων που βρίσκονται εκεί. Αλλά αν η DHT ήταν το πρόβλημα, τότε θα έπρεπε οι νέοι να πάσχουν από ΚΥΠ και όχι οι ηλικιωμένοι, αφού με την πάροδο του χρόνου, τα επίπεδα της τεστοστερόνης (και άρα και της DHT) μειώνονται.

Έπειτα από έρευνες δεν βρέθηκε κάποια συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα της τεστοστερόνης και της ΚΥΠ ή του καρκίνου , ενώ τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης είναι ένα από τα σημάδια της καλής λειτουργίας του προστάτη , ενώ όσοι έπασχαν από ΚΥΠ συνήθως είχαν χαμηλά επίπεδα DHT .

Αυτό που προκαλεί την ΚΥΠ ή τον καρκίνου είναι τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων, αφού βρέθηκε συσχέτιση της ΚΥΠ και των οιστρογόνων , καθώς επίσης και του καρκίνου του προστάτη .

Αυτό είναι και κάτι που φαίνεται πιο φυσιολογικό, αφού όσο μεγαλώνει ένας άντρας και μειώνεται η τεστοστερόνη του, τόσο ανεβαίνουν τα επίπεδα των οιστρογόνων, ενώ το πρόβλημα χειροτερεύουν και τα ξενο-οιστρογόνα και γιαυτό παρουσιάζονται προβλήματα και στους νέους.

Συνηθισμένες Θεραπείες

Στον καρκίνο του προστάτη συνήθως γίνεται ορμονική θεραπεία, όπου μειώνουν στο ελάχιστο τα ανδρογόνα. Αυτήν η θεραπεία δεν έχει πάντα αποτελέσματα, αφού ο καρκίνος μπορεί να γίνει ανεξάρτητος από τα ανδρογόνα και να μην έχει επιτυχία , ενώ υπάρχουν και αντίοιστρογονικές μέθοδοί επίσης.

Συνήθως στην ΚΥΠ χορηγείτε η το Proscar (φιναστερίδη) ή το Avodart (δουταστερίδη), δύο ουσίες που μπλοκάρουν τους υποδοχείς 5-α reductase, του ενζύμου που μετατρέπει την τεστοστερόνη σε DHT. Παρότι οι ουσίες αυτές έχουν πολύ καλά αποτελέσματα στο να μειώνουν το μέγεθος του προστάτη, παρουσιάζουν παρενέργειες που έχουν σχέση με την σεξουαλικότητα, αφού το πέος χρειάζεται την DHT για να λειτουργήσει φυσιολογικά. Με τον καιρό οι ουσίες αυτές χάνουν την αποτελεσματικότητα τους, κυρίως επειδή το αρχικό πρόβλημα (οιστρογόνα) δεν έχει καταπολεμηθεί και έτσι τα συμπτώματα επανέρχονται.

Φυσικές θεραπείες

Κανονικά οι φυσικές θεραπείες θα πρέπει να επιλέγονται πρώτες, προτού επιλεχτεί κάποια άλλη θεραπεία ή εγχείρηση, μιας και σε πολλές περιπτώσεις έχουν πολύ καλά αποτελέσματα. Για παράδειγμα η βιταμίνη D μπορεί να μειώσει τις πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου ¹⁰, όπως και τα Ω3 λιπαρά ¹¹.

Επίσης ο ψευδάργυρος παίζει σημαντικό ρόλο όσο αφορά τον προστάτη. Όταν υπάρχει έλλειψη ψευδάργυρου στο σώμα, προκαλείται αύξηση του μεγέθους του προστάτη. Ο ψευδάργυρος επίσης είναι σημαντικός και για τις ορμόνες. Χρησιμοποιείται για την παραγωγή τεστοστερόνης, ενώ μειώνει την αρωματάση, της μετατροπής δηλαδή της τεστοστερόνης σε οιστρογόνο. Συμπληρώματα ψευδαργύρου έχουν δείξει ότι μειώνουν τον καρκίνο του προστάτη ¹².

Οι παραπάνω βιταμίνες και τα μέταλλα είναι η πρώτη γραμμή άμυνας στις παθήσεις του προστάτη. Επόμενο βήμα είναι τα βότανα που μπορούν να βελτιώσουν τις παθήσεις αυτές.

Saw Palmetto

Το Saw palmetto (Serenoa repens) είναι η Νο1 επιλογή όσον αφορά την ΚΥΠ, αφού έρευνες έχουν δείξει ότι είναι αποτελεσματικό στο 90% περίπου των περιπτώσεων της ΚΥΠ ¹³. Ο μηχανισμός του Saw palmetto δεν είναι απολύτως κατανοητός, μιας και παρότι μειώνει την DHT (όπως επίσης και τα οιστρογόνα) στον προστάτη, δεν μπλοκάρει τους υποδοχείς 5-α reductase, όπως κάνει το Proscar και έτσι δεν έχει τις ανεπιθύμητες ενέργειες των Proscar/Avodart.

Τσουκνίδα

Η τσουκνίδα (Urtica dioica) είναι επίσης χρήσιμη στην ΚΥΠ, όσο και το Saw Palmetto. Παρότι η τσουκνίδα μπλοκάρει τους υποδοχείς 5-α reductase, παράλληλα μειώνει την SHBG (sex hormone binding globulin) αλλά και την αρωματάση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει περισσότερη ελεύθερη τεστοστερόνη και λιγότερα οιστρογόνα.

Σε ότι αφορά τον προστάτη, η τσουκνίδα έχει δείξει ότι μπορεί να βελτιώση την ούρηση, να μειώσει την συχνοουρία και να βοηθήσει στο άδειασμα της κύστης, τα συμπτώματα που ταλαιπωρούν όσους πάσχουν από ΚΥΠ ¹⁴. Σε σχετική έρευνα, συνδυασμός τσουκνίδας και Saw Palmetto, κατάφερε να μειώσει τα συμπτώματα της ΚΥΠ, καθώς επίσης και του μεγέθους του προστάτη. Έχει τα ίδια αποτελέσματα με την φιναστερίδη, αλλά με λιγότερα συμπτώματα ¹⁵.

Pine Pollen

Το Pine pollen έχει αποκτήσει καλή φήμη κυρίως επειδή βοηθά στην παραγωγή των ανδρογόνων. Παρότι στο internet υπάρχουν μαρτυρίες ότι βοηθά στις παθήσεις του προστάτη, εντούτοις δεν υπάρχει κάποια σχετική έρευνα. Το Pine pollen έχει καλυφτεί και εδώ.

Τούγια δυτική (Thuja occidentalis)

Η Τούγια δυτική (Thuja occidentalis) είναι ένα αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, το οποίο καλλιεργείται ευρέως για χρήση ως καλλωπιστικό φυτό γνωστό ως American Arbor Vitae. Όπως και το Saw Palmetto και η Τούγια δυτική έχει δείξει θετική επίδραση στις παθήσεις του προστάτη, όπως ΚΥΠ και καρκίνος ¹⁶. Στο internet θα βρείτε αναφορές όπου χρησιμοποιείται για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της ΚΥΠ.

Υπάρχουν αναφορές και για άλλα βότανα που μπορεί να βοηθούν στις παθήσεις του προστάτη, αλλά δεν υπάρχουν επαρκείς έρευνες που να πιστοποιούν όσα γράφονται στο internet. Πιστεύω τα παραπάνω μπορούν να καλύψουν άνετα τις περισσότερες καταστάσεις.