Ζωική ή φυτική πρωτεΐνη;

Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για την μυική ανάπτυξη. Ποια πηγή όμως είναι η καλύτερη, η ζωική (κρέας και γαλακτοκομικά) ή η φυτική (όσπρια και φυτά);

Προτού συνεχίσω το άρθρο, θα πρέπει να καταρρίψουμε έναν μύθο, αυτόν της υπεροχής της ζωικής πρωτεΐνης. Για παράδειγμα αν αναφέρει κάποιος την λέξη «πρωτεΐνη» και αυτόματα σκεφτείς «κρέας, γάλα, ορού γάλακτος ή/και αυγά», τότε αυτό δείχνει ότι τα χρήματα που η βιομηχανία έχει ξοδέψει γι’αυτόν τον σκοπό, είχαν αποτέλεσμα.

Η αλήθεια είναι ότι η πρωτεΐνη υπάρχει σε αφθονία σε όλα τα προϊόντα της φύσης, είτε είναι ζωικά, είτε φυτικά. Δεν έχει αναφερθεί ποτέ κάποια περίπτωση ανεπάρκειας πρωτεΐνης, ακόμη και αν η διατροφή ήταν αποκλειστικά φυτική [1].

Το ίδιο ισχύει και για το γάλα. Αν κάποιος αναφέρει την λέξη «ασβέστιο», αμέσως το μυαλό κάποιου θα πάει στο γάλα. Και όμως, πάλι δεν υπάρχουν περιπτώσεις ανεπάρκειας ασβεστίου σε άτομα που δεν κατανάλωναν γαλακτοκομικά προϊόντα. Ενημερωτικά, η οστεοπόρωση δεν προκαλείται από την έλλειψη ασβεστίου, όπως πολλοί πιστεύουνε, αλλά από την υπερβολική κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης [2, 3].

Χημικά οι πρωτεΐνες διακρίνονται σε απλές, σύνθετες και πρωτεϊνικά παράγωγα και ανάλογα με τη σύνθεση και την περιεκτικότητά τους ή όχι στα βασικά αμινοξέα, διακρίνονται σε πλήρεις (πρωτεΐνες που περιέχουν όλα τα αμινοξέα), ημιπλήρεις κι ατελείς (πρωτεΐνες που δεν περιέχουν όλα ή κάποια από τα οχτώ βασικά αμινοξέα).

Ένα λάθος που αναφέρεται συχνά σε διάφορα sites, είναι οι φυτικής προέλευσης πρωτεΐνες να θεωρούνται ατελείς (επειδή δεν περιέχουν και τα οκτώ απαραίτητα αμινοξέα), συμβουλεύοντας έτσι τον κόσμο να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ζωικής πρωτεΐνης, κάτι που όπως έχω αναλύσει σε παλιότερα άρθρα, είναι επικίνδυνο για την υγεία. Και πρόκειται για λάθος, αφού οι φυτικές πρωτεΐνες είναι πλήρεις [4].

Ακόμη και η πρωτεΐνη ορού γάλακτος (Whey), η οποία και προτιμάτε από πολλούς αθλητές (λόγου του μάρκετινγκ κυρίως, παρά των αποτελεσμάτων που έχει, αφού οι εταιρίες καμιά φορά ψεύδονται για τις ποσότητες πρωτεΐνης που περιέχουν), δεν είναι κορυφαία σε σχέση με την φυτική, αφού σε κάθε σχετική έρευνα, οι φυτικές πρωτεΐνες είναι ίσες ή υπερέχουν της Whey.

Για παράδειγμα, σε σύγκριση ανάμεσα σε πρωτεΐνη Whey και ρυζιού, δεν βρέθηκε καμία διαφορά στην μυική σύνθεση και απόδοση των αθλητών [5], αλλά και ανάμεσα σε πρωτεΐνη Whey και αρακά, όπου η πρωτεΐνη αρακά υπερείχε της Whey [6].

Κάθε διατροφή, η οποία καλύπτει τις ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες του οργανισμού, καλύπτει και τις ανάγκες του σε πρωτεΐνη, αφού έλλειψη πρωτεΐνης παρατηρείτε μόνο σε περιπτώσεις υποσιτισμού [7]. Και μια διατροφή φτωχή σε ζωικά προϊόντα, μπορεί να καλύψει άνετα τις ανάγκες του οργανισμού σε πρωτεΐνη [8].

Από την άλλη, χιλιάδες κόσμος υποφέρει από τις ασθένειες που σχετίζονται από την υπερβολική κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης σε σχέση με την φυτική, όπως καρδιακές παθήσεις [9], αυξημένα επίπεδα IGF-1 (κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου) [10, 11], διαβήτη [12] και οστεοπόρωση.

Από τα παραπάνω λοιπόν, μπορείς εύκολα να καταλάβεις ότι η ζωική πρωτεΐνη δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη, ενώ κάνει και κακό στην υγεία σου, σε σχέση με την φυτική [13]. Ακόμη και η πλήρης έλλειψη ζωικής πρωτεΐνης από την διατροφή σου, αν είσαι αθλητής, δεν πρόκειται να σου δώσει μειωμένα αποτελέσματα στο γυμναστήριο.

Σημειώστε επίσης ότι σκοπός του άρθρου δεν είναι να κάνει κάποιον vegan, αλλά να δείξει την πραγματικότητα σε ότι αφορά τις πηγές πρωτεΐνης.